آشوب‌گرى شرق و غرب عليه مسلمانان واژهء « فتنه » در قرآن كريم و سنّت به دو معناى عام و خاص آمده است ، معنى عام عبارت است از هر امتحان و آزمايشى كه براى انسان پيش آيد ، خواه از ناحيهء خود انسان باشد يا از ناحيهء شيطان و يا از سوى مردم و خواه از امتحان ، كامياب و روسفيد بيرون آيد و از فتنه و آشوب برهد و يا در آن سقوط نمايد . و معنى خاص : عبارت از حوادث و پيشامدهايى است كه مسلمانان را در بوتهء امتحان قرار داده و از مرز ديانت خارج و منحرف مىسازد . و مقصود از آشوبهاى داخلى و خارجى كه پيامبر ( ص ) هشدار داده همين معناست . البته صحابه و تابعين با تفاوت آراءشان روايات متعددى را نقل نموده‌اند كه پيامبر اكرم ( ص ) مردم را از فتنه و آشوبهاى بعد از خود برحذر داشته است . و در ميان صحابه ، حذيفة بن يمان در علم و آگاهى به روايات فتنه‌ها معروف بوده ، زيرا وى در پرسش نمودن از پيامبر ( ص ) دربارهء آشوبها و حفظ آن روايات اهتمام مىورزيد . ازاين‌رو بسيارى از روايات مربوط به فتنه‌ها را در منابعى مىيابيم كه با ذكر سند و نسبت به حذيفه از پيامبر ( ص ) و يا از امير مؤمنان على ( ع ) نقل شده ، زيرا حذيفه از ياران خاص آن حضرت نيز بوده است .